Email : info@drcubala.com

Badanie mocznika we krwi

        Większość mocznika wytwarzanego w wątrobie jest transportowana z krwią do nerek, gdzie jest wydalana z organizmu wraz z moczem, a tylko niewielkie ilości wydalane są wraz z potem. Proces eliminacji mocznika przez nerki rozpoczyna się filtracją w kłębuszkach nerkowych, ponieważ mocznik wraz z krwią transportowany jest do nerek, gdzie przechodzi do przesączu kłębuszkowego, czyli prekursora moczu. Na początku stężenie mocznika w przesączu kłębuszkowym jest takie jako jak w osoczu, następnie mocznik przechodzi przez kanaliki nefronu, gdzie jest ponownie wchłaniany oraz wydzielany, dlatego jedynie 30-50% mocznika zostaje w moczu ostatecznym. Transportery mocznika oraz mocznik odgrywają kluczową rolę w produkcji skoncentrowanego moczu, ponieważ obecność mocznika wpływa na ilość wody zwrotnie wchłoniętej do krwi. Zmniejszenie spożycia białka w diecie zmniejsza maksymalną zdolność zagęszczania moczu, jednak może być przywrócone przez wlew mocznika lub spożywanie białka. . Zmniejszona maksymalna zdolność zagęszczania moczu występuje u kilku genetycznie zmodyfikowanych myszy pozbawionych różnych transporterów mocznika, co dowodzi wpływu mocznika na zdolność zagęszczania moczu przez nerki. (1)

       W różnych krajach wynik badania mocznika wyraża się na dwa sposoby. W niektórych miejscach stężenie w osoczu lub surowicy wyraża się jako ilość azotu mocznikowego (BUN) w mg/dl, mimo iż próbka do analizy to krew, a nie mocz. W innych krajach mocznik jest wyrażany jako cała cząsteczka w jednostce mmol/l. Jednakże BUN odzwierciedla tylko zawartość azotu w moczniku. Aby obliczyć zawartość mocznika (czyli całej cząsteczki, a nie tylko jej części azotowej) w próbce, należy wziąć pod uwagę przelicznik (2) :

BUN 10 mg/dl = mocznik 21.4 mg/dl


BUN (mg/dL) na mocznik(mmol/L):

Pomnożyć razy 10 aby przejść z /dL na /L a następnie podzielić przez 28 aby przekształcić mg BUN na mmol mocznika, czyli 10/28 = 0.357

Zatem przelicznik wynosi 0.357

BUN mg/dL pomnożony razy 0.357 = mocznik (mmol/L)

Mocznik (mmol/L) podzielony przez 0.357 = BUN (mg/dL)

Prawidłowe wartości:

Mocznik we krwi 2.5-7.8 mmol/L

BUN we krwi 7.0-22 mg/dL

          Stężenie mocznika w surowicy/osoczu odzwierciedla równowagę między produkcją mocznika w wątrobie a wydalaniem mocznika przez nerki z moczem; tak więc zwiększony poziom mocznika w osoczu / surowicy może być spowodowany zwiększoną produkcją mocznika, zmniejszoną eliminacją mocznika lub połączeniem tych dwóch. Zdecydowanie najwyższe stężenia występują w kontekście zmniejszonego wydalania mocznika z moczem z powodu zaawansowanej choroby nerek i związanego z tym znacznego zmniejszenia współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR). Wartość mocznika jako testu czynności nerek zależy od obserwacji, że stężenie mocznika w surowicy/osoczu odzwierciedla GFR: wraz ze spadkiem GFR wzrasta poziom mocznika w osoczu/surowicy.(3)

     W kilku przypadkach stężenie mocznika we krwi może być zwiększone przy prawidłowym GFR. Wzrost zawartości białka w diecie powoduje zwiększoną produkcję mocznika. Jeśli produkcja jest znacznie zwiększona, może wpływać na wzrost mocznika w osoczu/surowicy. Wzrost stężenia amoniaku może mieć również związek z wiekiem. Oprócz przyczyn fizjologicznych występują również przyczyny patologiczne wzrostu stężenia mocznika we krwi, takie jak zwiększony katabolizm białek, który prowadzi do zwiększonej syntezy mocznika. Stan ten występuje w wyniku głodzenia, urazu czy też po zabiegach bądź w trakcie ciężkiej infekcji. Leki wywołujące rozpad białek, takie jak kortykoteroidy również mogą mieć wpływ. Należy również wziąć pod uwagę, iż mocznik w nerkach ma wpływ na zachowanie wody w organizmie, co znaczy że zwiększone wchłanianie zwrotne mocznika, może prowadzić do wzrostu stężenia we krwi. Tak więc odwodnienie będzie miało wpływ na wyższe stężenie mocznika we krwi. (3–5)

      Zmniejszenie stężenia mocznika w osoczu/surowicy jest rzadsze i zwykle ma mniejsze znaczenie kliniczne niż zwiększenie stężenia mocznika w osoczu / surowicy. Istnieją dwie fizjologiczne przyczyny obniżonej koncentracji: dieta niskobiałkowa i ciąża. Przyczyną patologiczną mogą być choroby wątroby. Niedobór któregokolwiek z pięciu enzymów cyklu mocznikowego (UCD – defekty cyklu mocznikowego), może powodować zmniejszenie syntezy mocznika, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia stężenia mocznika we krwi. Innym przypadkiem jest przewodnienie, które wpływa na GFR, zwiększając go. Większy GFR powoduje zwiększone wydalanie mocznika. Z tego powodu przewodnienie, które może wystąpić np. w SIADH (zespół nieadekwatnego wydzielaniawazopresyny) często wiąże się ze zmniejszeniem stężenia mocznika we krwi.(2)

1. Weiner ID, Mitch WE, Sands JM. Urea and ammonia metabolism and the control of renal nitrogen excretion. Clin J Am Soc Nephrol [Internet]. 2015 Aug 7 [cited 2020 Aug 24];10(8):1444–58. Available from: /pmc/articles/PMC4527031/?report=abstract

2. Higgins C. Urea and the clinical value of measuring blood urea concentration [Internet]. [cited 2020 Aug 24]. Available from: https://acutecaretesting.org/en/articles/urea-and-the-clinical-value-of-measuring-blood-urea-concentration

3. Baum N, Dichoso CC, Carlton CE. Blood urea nitrogen and serum creatinine. Physiology and interpretations [Internet]. Vol. 5, Urology. Urology; 1975 [cited 2020 Aug 24]. p. 583–8. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1093306/

4. Mehta AR. Why does the plasma urea concentration increase in acute dehydration? Am J Physiol – Adv Physiol Educ. 2008;32(4):336.

5. Aronson D, Mittleman MA, Burger AJ. Elevated blood urea nitrogen level as a predictor of mortality in patients admitted for decompensated heart failure. Am J Med [Internet]. 2004 Apr 1 [cited 2020 Aug 24];116(7):466–73. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15047036

zródło grafiki tytułowej https://www.neoteryx.com/microsampling-blog/how-to-order-a-blood-test-without-seeing-a-docto

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

4 × 2 =