Email : info@drcubala.com

Alergie

Na alergię pokarmową najlepszym sposobem jest →stosowanie prawidłowo skomponowanej diety, z której wyeliminujemy uczulające nas produkty.

Żywność stanowi jedno z największych wyzwań dla naszego systemu immunologicznego. Jeżeli stan naszego zdrowia jest ogólnie dobry, a nasz organizm nie boryka się z takimi problemami jak niepełne trawienie, uszkodzone jelito czy przeciążenie układu immunologicznego (nadmierna ekspozycja na antygen) wszystko idzie dobrze. Jednak słabość już choćby w jednym z tych obszarów może prowadzić do nieprawidłowej reakcji układu immunologicznego. Wśród takich właśnie reakcji wymienić można m.in. nieżyt nosa, astmę, wyprysk kontaktowy, owrzodzenia jamy ustnej, zmęczenie, migreny, zespół jelita drażliwego, nawracające zapalenie zatok, zapalenia ucha środkowego, stany zapalne stawów, zespół nadpobudliwości psychoruchowej oraz zaburzenia koncentracji uwagi (ADHD), zaburzenia płodności. Lista tych nieprawidłowych reakcji jest naprawdę bardzo długa.

Niejednokrotnie pacjenci z wieloma pozornie niepowiązanymi ze sobą objawami bezskutecznie „wędrują” od lekarza do lekarza w poszukiwaniu diagnozy. Kiedy rozwój odpowiedzi zapalnej na alergen zajmuje godziny, a czasami nawet dni powiązanie symptomów ze spożyciem danej żywności jest bardzo trudne.

Najważniejszym elementem leczenia każdej alergii (jak również nietolerancji) jest redukcja ekspozycji na uczulający nas czynnik. Mówiąc w prostszy sposób musimy wyeliminować z naszej diety, bądź otoczenia to co powoduje u nas niepożądane reakcje. Często już sama dieta nie zawierająca pokarmów stwarzających problemy wystarczy, aby skutecznie zapobiec objawom. Musimy pamiętać o tym, że tak długo jak będziemy mieli styczność z alergenem, tak długo nasz organizm będzie produkował przeciwciała, a co za tym idzie system immunologiczny będzie pobudzony.

Jeżeli uda nam się znaleźć winowajcę, a następnie się go pozbędziemy na pewno zauważymy poprawę→ objawy alergii powinny ustąpić. Warto pamiętać, że wyeliminowanie z jadłospisu uczulających nas pokarmów pozwala systemowi immunologicznemu na odpoczynek. Poziomy przeciwciał spadają, kompleksy immunologiczne są czyszczone a objawy ulegają poprawie.

Alergie Ig E-zależne wydają się być „stałe”, zatem już przez całe życie będziemy musieli unikać styczności z alergenem. Z kolei alergie Ig G- zależne mogą być odwracalne wraz z upływem czasu. W ich przypadku najlepiej jest wyeliminować uczulające nas pokarmy na co najmniej trzy miesiące. Jeżeli objawy ustąpią, można ponownie próbować wprowadzać wyeliminowane pokarmy, ale zawsze należy robić to pojedynczo i obserwować efekty ich wprowadzania.

Niestety dieta eliminacyjna wymaga od nas sporo cierpliwości.

Jeżeli usuwamy składnik, który nie jest podstawą naszego jadłospisu np. seler, cytrusy, czekoladę czy kiwi, to z łatwością możemy zastąpić go innym, właściwie nie odczuwając jego braku. Jednak sytuacja diametralnie zmienia się w chwili, gdy zmuszeni jesteśmy pominąć w codziennej jadłospisie coś co stanowi jego podstawę. Wśród takich produktów wymienić należy pieczywo, mleko czy jaja. Skomponowanie codziennego jadłospisu tak, aby zapewnić nie tylko pełnowartościową dietę, ale również urozmaicone i smaczne pożywienie stanowi bardzo duże wyzwanie. Na szczęście w wielu przypadkach konieczność stosowania diety eliminującej mleko czy jaja trwa około roku, później jeśli produkty te podawane są w odpowiednich ilościach oraz odstępach czasu, mogą być zupełnie dobrze tolerowane przez nasz organizm. W szczególnie trudnych przypadkach unikanie danego składnika może być konieczne przez dłuższy okres czasu, a niejednokrotnie przez całe życie. Na pocieszenie warto zaznaczyć, iż nie są to przypadki częste.
Inaczej sytuacja jednak wygląda w przypadku glutenu. W momencie stwierdzenia zespołu złego wchłaniania i przejściowej nietolerancji glutenu, dieta bezglutenowa może być stosowana przez krótki czas (około kilku miesięcy). Jeśli jednak zostanie u nas rozpoznana celiakia dieta musi być stosowana przez całe życie

Podczas stosowania diety trzeba pamiętać o tym by z jadłospisu usunąć nie tylko uczulający nas produkt, ale również żywność, w której składzie się znajduje. Powinniśmy nauczyć się uważnie czytać etykiety, bowiem alergeny mogą ukrywać się w produktach, w których zupełnie byśmy się ich nie spodziewali (np. jaja w majonezie czy  kasza manna w parówkach).

Słusznym postępowaniem wydaje się być również ograniczenie pokarmów należących do tej samej grupy co te, które nas uczulają, gdyż te produkty zazwyczaj mają wspólne alergeny, zatem mogą powodować podobne reakcje alergiczne. Oznacza to, że jeśli na przykład występuje uczulenie na brzoskwinię, należy też uważać na morele, migdały i maliny. Podobnie – jeśli występuje uczulenie na seler,  reakcje mogą się pojawić przy spożywaniu marchwi, anyżu czy pietruszki. Jednak reakcje krzyżowe zdarzają się relatywnie rzadko i jak zawsze do każdego z nas należy podejść indywidualnie.

Często pokarmy, które nas mniej uczulają są początkowo tolerowane, o ile nie są przyjmowane częściej niż co cztery dni. Jednak w tym miejscu również pamiętać o tym, iż tolerancja jest różna u różnych osób, dlatego też u niektórych osób aby uzyskać poprawę należy wyeliminować nawet pokarmy z reaktywnością 1+.

Podczas stosowania wszelkich diet, należy pamiętać, że czasem pokarm, który nie uczulał nas wcześniej spożywany często i w dużych ilościach, może zacząć uczulać. Alergia na pokarmy może również zmieniać się sezonowo. Zatem niezwykle istotna jest obserwacja własnego organizmu i tego jakie są reakcje na poszczególne pokarmy, które spożywamy oraz nasze samopoczucie.

Ponieważ przyjmuje się, że alergie Ig G są wynikiem przemieszczania się alergenów pokarmowych przez przepuszczalną ścianę jelitową należy pamiętać, iż poprawa stanu jelit jest niezbędna. Ocena przepuszczalności jelitowej, jak również dokładna analiza kału są pomocne w rozpoznaniu „nieszczelnego jelita” oraz przyczyniających się czynników (m. in. niestrawność, złe wchłanianie, zaburzenia równowagi flory, niedobór wydzielniczego Ig A i uszkodzenia śluzówki z powodu infekcji czy czynników takich jak niesterydowe leki przeciwzapalne), Skorygowanie tego typu zaburzeń może pomóc w zredukowaniu prawdopodobieństwa wystąpienia dodatkowych alergii.

Inną dietą stosowaną w alergiach pokarmowych jest dieta rotacyjna. Stosuje się ją u osób uczulonych na kilka lub kilkanaście produktów spożywczych, bądź u których doszło do nasilenia alergii o nieznanych przyczynach. Dieta rotacyjna pozwala nam uniknąć „przeciążenia” jadłospisu alergenami pochodzącymi z tej samej grupy produktów spożywczych. Najczęściej stosuje się dietę czterodniową, ale można także zastosować cykl pięcio- lub sześciodniowym. Niezależnie od tego jakiej długości cykl stosujemy zasada jest tak naprawdę jedna →pierwszego dnia spożywamy produkt spożywczy, bądź produkty z danej grupy i powstrzymujemy się od jego konsumpcji aż do pierwszego dnia kolejnego cyklu.

Przy cyklu czterodniowym, produkty z tej samej rodziny mogą być spożywane tylko w danym dniu, a następnie – dopiero cztery dni później. Produkty z tej samej rodziny można łączyć w jednym i tym samym posiłku tylko pod warunkiem, że wcześniej były stosowane oddzielnie i nie wykazywały niepokojących reakcji organizmu. Podczas stosowania diety rotacyjnej zaleca się spożywanie produktów świeżych, jak najmniej przetworzonych, gdyż mają one dużo więcej substancji odżywczych oraz nie zawierają ukrytych składników (alergenów), dodawanych w procesie przetwarzania, np. kukurydzy, soi czy jajek.
Dieta rotacyjna nie tylko pomaga w wyciszeniu reakcji alergiczno-immunologicznej, ale również pozwala zredukować ryzyko powstawania nowych alergii.

Podsumowując: niezmiernie istotne jest to, by nasza dieta, pomimo istnienia konieczności usunięcia z niej pewnych pokarmów, była zróżnicowana i zapewniała wszelkie potrzeby naszego organizmu (zarówno energetyczne, jak i na składniki odżywcze), gdyż długotrwałe stosowanie niedoborowej diety może mieć negatywne skutki dla zdrowia. Dieta powinna być dobrana indywidualnie. Przy wyłączeniu z jadłospisu pokarmów charakteryzujących się wysoką wartością odżywczą, należy jednocześnie wprowadzić w ich miejsce produkty zastępcze, które zapewnią pokrycie zapotrzebowania organizmu na niezbędne mu składniki. Dietetyk bądź lekarz powinien przeprowadzać okresową kontrolę skuteczności diety- ocenić, w jakim stopniu jest przestrzegana i czy nie są popełniane błędy dietetyczne – często niezamierzone, wynikające z nieświadomości pacjenta.