Email : info@drcubala.com

Leczenie boreliozy – wytyczne ILADS

ILADS (International Lyme and Associated Diseases Society)

ILADS (Międzynarowe Towarzystwo ds. Boreliozy i Chorób Powiązanych) jest organizacją non-profit, propagującą specjalne wytyczne leczenia boreliozy, także w rozpoznaniu przewlekłego stanu chorobowego.

Leczenie profilaktyczne

Wedle specjalistów z ILADS nie należy zwlekać z leczeniem do pojawienia się pierwszych objawów choroby, zagrożenie istnieje bezpośrednio po ugryzieniu przez kleszcza, zwłaszcza jeśli pochodził z obszarów endemicznych, był wczepiony przez wiele godzin, wypełnił się krwią i nie usunięto go w całości. W takich przypadkach zaleca się profilaktyczne leczenie antybiotykami doustnymi przez 28 dni. Według specjalistów z ILADS lepiej zaryzykować antybiotykoterapię, niż rozwój boreliozy i późniejsze jej powikłania.

Leczenie w przypadku postawienia diagnozy

Przy potwierdzeniu zarażenia się boreliozą należy wdrożyć agresywną terapię antybiotykową. Doustnie przyjmuje się mieszankę kilku antybiotyków w bardzo dużych dawkach, aż do całkowitego ustąpienia objawów choroby. Po ustąpieniu objawów przyjmuje się antybiotyki jeszcze od 2 do 4 miesięcy, by usunąć z organizmu formy przetrwalnikowe bakterii Borrelia razem z cystami. Niepowikłany przypadek przewlekłej boreliozy wymaga średnio od 6 do 12 miesięcy podawania antybiotyku w wysokich dawkach. Nawrót objawów, dowodzące obecności Borrelia burgdorferi, wskazuje na potrzebę dalszego leczenia. W niektórych przypadkach skuteczna terapia może trwać nawet parę lat. Przy prawidłowo wdrażanych wytycznych ILADS agresywna terapia antybiotykowa jest uzupełniana odpowiednią dietą, probiotykami oraz suplementami witaminowymi czy zawierającymi mikroelementy. Dopiero po upewnieniu się, że bakterie Borrelia zostały wyeliminowane z organizmu, uznaje się pacjenta za wyleczonego.

Niewłaściwie leczona borelioza może nawracać i przekształcać się w fazę przewlekłą, oporną na leczenie, może też powodować zwiększenie ilości koinfekcji. Dzieje się tak ze względu na to, ze w organizmie występują różne formy bakterii.  Forma klasyczna oraz 3 przetrwalnikowe: forma L (bez błony komórkowej), forma cysty i forma biofilmu. Cysty, czyli grube, trudno przenikalne ściany, pozwalają bakteriom na przetrwanie w roztworze antybiotyków i są odpowiedzialne za nawroty choroby po zaprzestaniu terapii. Zasadniczą cechą form przetrwalnikowych są działania obronne bakterii przed działaniem antybiotyków oraz naszego systemu odpornościowego.

Wskazaniami do antybiotykoterapii dożylnej jest borelioza przewlekła i oporna na leczenie, nawracająca, podobnie jak odboreliozowe zapalenie opon mózgowych czy stawów.

Borelioza i występowanie koinfekcji

W przypadku stwierdzenia koinfekcji, czyli współistniejących razem z boreliozą dodatkowych infekcji bakteryjnych, również stosuje się zmasowaną antybiotykoterapię. Ważne jest właściwe rozpoznanie koinfekcji, bo od tego zależy dobór oraz sposób podawania poszczególnych antybiotyków. W Polsce niestety istnieje mało badań w tym kierunku, mają też ograniczoną wiarygodność diagnostyczną, dodatkowo występują problemy z prawidłową interpretacją wyników. W przypadku, na przykład, boreliozy i dodatkowej infekcji bakterią bartonella trzeba opracować odpowiednie współdziałanie leków, co jest rzeczą trudną.

Bardzo ważne w trakcie leczenia boreliozy i koinfekcji są odpowiednia suplementacja oraz dobrze dobrana dieta. Minimalizują spadek odporności organizmu, między innymi ze względu na negatywny wpływ antybiotyków na florę bakteryjną jelit.

Co warto wiedzieć o boreliozie wg ILADS

Borelioza jest chorobą wielonarządową, o szerokim spektrum objawów. Wiedza o różnorodności symptomów i ich znajomość jest kluczem do właściwego rozpoznania tej choroby. Warto też pamiętać, że jedynie ok. 50% pacjentów przypomina sobie fakt ugryzienia przez kleszcza, co sprzyja rozwojowi utajonej formy boreliozy, tym bardziej, że u mniej niż 50% chorych występuje rumień. Chociaż rumień uznawany jest za klasyczny objaw początkowy tej choroby, nie jest najczęściej występującym objawem skórnym rozwijającej się boreliozy. Warto też wiedzieć, że rumień wędrujący jest charakterystyczny dla boreliozy, dlatego nie wymaga dodatkowej weryfikacji przed rozpoczęciem 6 tygodniowej terapii antybiotykowej. Krótsze leczenie przyczynia się do 40% wszystkich nawrotów symptomów chorobowych.

Test ELISA jest niewiarygodny, nie wykazuje bowiem aż 35% znanych kultur bakterii Borrelia, w związku z czym nie należy uzależniać od niego rozpoczęcia leczenia. Nie sprawdza się jako pierwszy krok w dwuetapowym teście przesiewowym, bowiem prawidłowe badanie przesiewowe powinno wykazywać wrażliwość na 95% bakterii, a nie tylko 65%, jak w przypadku testu ELISA.

Istnieje pięć podgatunków Borrelia burgdorferi, bakterii wywołującej boreliozę, dodatkowo podzielonych na różne szczepy. Ponad 100 szczepów występuje w samych Stanach Zjednoczonych, na całym świecie zaś około 300. Uważa się, że właśnie ta różnorodność przyczynia się do zmienności antygenowej Borrelia burgdorferi i jej zwiększonej odporności na antybiotyki.

Różnica między wytycznymi leczenia boreliozy ILADS i IDSA

Według wytycznych IDSA (The Infectious Diseases Society of America – Amerykańskie Towarzystwo Chorób Zakaźnych) antybiotyk podaje się dopiero po wystąpieniu pierwszych symptomów boreliozy. Po ugryzieniu przez kleszcza przeprowadza się obserwację i nie podaje się żadnych leków, chyba że kleszcz należał do gatunku scapularis, pozostawał wbity przez minimum 36 godzin, nie minęło mniej niż 72 godziny od usunięcia go ze skóry i na danym terytorium jest co najmniej 20% zarażonych kleszczy Borrelią burgdoferi. Wówczas podaje się pojedynczą dawkę doksycykliny w celu zapobieżenia boreliozie.

IDSA nie zaleca terapii długoterminowej, diety ani suplementacji. Nie stosuje się też leczenia skojarzonego.

Przy stwierdzeniu występowania objawów boreliozy podaje się jeden antybiotyk w standardowych dawkach przez około 3-4 tygodnie. Po mniej więcej miesięcznej terapii pacjent uznawany jest za wyleczonego, a wszelkie objawy, które nadal występują traktuje się jako zespół poboreliozowy.

Terapia proponowana przez IDSA najlepsze efekty daje do trzech tygodni po zarażeniu,a im starsza borelioza, tym leczeni jest mniej skuteczne, a objawy chorobowe mogą nawracać i nawet się nasilać.