Prawie 50 lat temu zaproponowano hipotezę wyjaśniającą rozpowszechnienie otyłości i cukrzycy we współczesnym społeczeństwie - hipotezę „oszczędnego genu”. Podstawą hipotezy było to, że w naszej wczesnej historii ewolucji geny, które sprzyjały wydajnemu odkładaniu tłuszczu, byłyby korzystne, ponieważ pozwalały ich posiadaczom przetrwać w okresach głodu. We współczesnym społeczeństwie takie geny są niekorzystne, ponieważ sprzyjają odkładaniu się tłuszczu w ramach przygotowań na głód, który nigdy nie nadejdzie, czego rezultatem jest powszechna otyłość i cukrzyca. Stąd powstała hipoteza, iż geny narodów koczowniczych zostały przystosowane do okresów głodu, a co za tym idzie do odkładania się tłuszczu na zapas. Koczowniczy tryb życia polegał na tym, że ludy bardzo często podróżowały w poszukiwaniu jedzenia, dlatego najadali się na zapas, aby przetrwać okresy głodu. Ludzie żyjący w basenie Morza Śródziemnego mieli pod dostatkiem żywności, ponieważ mogli hodować różne rodzaje roślin jadalnych, jednak reszta ludności miała problem z dostępem do jedzenia, najlepszym przykładem mogą być na przykład Eskimosi. W konsekwencji najbardziej akceptowanym modelem jest to, że otyłość i jej następstwa są wynikiem interakcji gen-środowisko, starożytnej selekcji genetycznej, która skutecznie odkłada tłuszcz, co jest nieprzystosowane we współczesnym społeczeństwie. We współczesnym środowisku ta predyspozycja genetyczna przygotowuje nas na głód, który nigdy nie nadchodzi, a następnie następuje epidemia otyłości ze wszystkimi towarzyszącymi jej chorobami przewlekłymi.

Jak na swój czas hipoteza „oszczędnego genotypu” była rewolucyjna. Jednak hipoteza ta nie uwzględnia innych czynników, które prawdopodobnie będą miały większy wpływ na rozwój cech genetycznych. W ciągu tylu lat od jej wprowadzenia, wkład archeologii i antropologii w nasze rozumienie procesów kolonizacji pozostawał pomijany w badaniach genetycznych i innych przeglądach badających możliwość posiadania „oszczędnych genów” wśród mieszkańców wysp Pacyfiku - a także wśród innych populacji. Brak poparcia dla tej hipotezy wyłonił się z wielu badań, między innymi wśród Europejczyków i Azjatów. Przebadano genotypy i nie znaleziono żadnych dowodów na potwierdzenie tej hipotezy. Hipoteza oszczędnych genów ma kilka podstawowych wad. Głód jest zjawiskiem stosunkowo nowoczesnym i występuje tylko raz na 100–150 lat. W rezultacie większość populacji ludzkich doświadczyła najwyżej 100 przypadków głodu w swojej ewolucyjnej historii. Co więcej, większość ludzi w okresie głodu umiera z powodu chorób, a nie z głodu. Prosty model genetyczny pokazuje, że głód zapewnia niewystarczającą przewagę selekcyjną w niedostatecznym okresie czasu, aby oszczędny gen mógł w ogóle przeniknąć do współczesnej populacji ludzkiej. Być może nadszedł czas, aby przestać opierać się na tej hipotezie.

Postawiono jednak nową hipotezę – hipotezę „oszczędnego mikrobiomu”, która zakłada że mikroflora jelitowa odgrywa kluczową rolę w homeostazie energetycznej człowieka. Niektóre gatunki bakterii mogą sprzyjać dodatniemu bilansowi energetycznemu poprzez zwiększenie wchłaniania składników odżywczych dostarczanych z pokarmem. Byłoby to korzystne w okresach głodu, jednak w przypadku nadmiaru składników odżywczych dochodzi również do odkładania się tłuszczu a co za tym idzie do otyłości. U osób predysponowanych genetycznie zwiększona masa tkanki tłuszczowej może skutkować otyłością brzuszną, odkładaniem się tłuszczu w narządach (np. wątroba) i metabolicznymi powikłaniami otyłości (insulinooporność, nadciśnienie, hiperlipidemia).

Jaki wpływ ma nasza mikrobiota na występowanie otyłości, oraz jak zapobiegać niekorzystnym zmianom mikroflory opisaliśmy w innym artykule na naszym blogu, TUTAJ.


Piśmiennictwo:

  1. Fraser-Liggett, C., Shuldiner, A. The Thrifty Microbiome: The Role of the Gut Microbiota in Obesity in the Amish. Nat Prec (2010).

  2. O'Dea K. Overview of the thrifty genotype hypothesis. Asia Pac J Clin Nutr. 1995;4(4):339-340.

  3. Speakman JR. Thrifty genes for obesity and the metabolic syndrome--time to call off the search?. Diab Vasc Dis Res. 2006;3(1):7-11.

  4. Gosling AL, Buckley HR, Matisoo-Smith E, Merriman TR. Pacific Populations, Metabolic Disease and 'Just-So Stories': A Critique of the 'Thrifty Genotype' Hypothesis in Oceania. Ann Hum Genet. 2015;79(6):470-480.

Inne ciekawe artykuły

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zakażenie Candida auris

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół jedzenia nocnego – NES (night eating syndrome)

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak działają probiotyki?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Właściwości olejów roślinnych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wpływ zapachu na samopoczucie - aromaterapia

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wszystkie Streptococcus mogą powodować PANDAS?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Ludzki mikrobiom a ksenobiotyki farmaceutyczne, dietetyczne i środowiskowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Problemy z metylacją, a zaburzenia hormonalne i metaboliczne

2 AdrenoCortex Stress Profile

Kwas foliowy czy folinowy w ciąży?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy pieluszki dziecięce są bezpieczne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Szkodliwe substancje w zabawkach dla dzieci!

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół jelita drażliwego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Szkodliwe dodatki do żywności - lista

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zaburzenia mowy u dzieci w spektrum autyzmu

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie kwasów organicznych - Metabolomix

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jakie niedobory mogą wystąpić w przypadku chorób jelit?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wpływ leków zobojętniających na zdrowie i trawienie

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIE PROWOKUJ ORGANIZMU - alergie krzyżowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIE PODJADAJ! O SIBO

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół postcovidowy - dlaczego nadal chorujemy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Alergie krzyżowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zalety jedzenia kiszonek oraz przeciwskazania

2 AdrenoCortex Stress Profile

Paraliż od infekcji układu pokarmowego? - CAMPYLOBACTER - jejuni i coli

2 AdrenoCortex Stress Profile

Recepty dla lalek. Dlaczego zostałam lekarzem?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Galaktozemia

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zachowania chorobowe - co robi mikroglej, gdy źle się czuje?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wszystkie kobiety mogą przyjmować środki antykoncepcyjne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Chcesz szybko wyzdrowieć ? - CLOSTRIDIUM - czynnik zakażeń ogólnoustrojowy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Hipoteza oszczędnych genów, jako przyczyna otyłości

2 AdrenoCortex Stress Profile

Obalamy dietę PALEO?

2 AdrenoCortex Stress Profile

COVID-19 a dieta

2 AdrenoCortex Stress Profile

Metale ciężkie w żywności

2 AdrenoCortex Stress Profile

Cyjanokobalamina, adenozylokobalamina, metylokobalamina, hydroksykobalamina… Która witamina jest dla nas najlepsza?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Campylobacter - czy infekcja układu pokarmowego może spowodować paraliż?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Przegląd diagnozowania i leczenia PANDAS i PANS

2 AdrenoCortex Stress Profile

Choroby tarczycy a ciąża

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dlaczego ograniczenie plastiku jest takie ważne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Otyłość a Bacteroidetes i Firmicutes

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIETOLERANCJA SIARKI – - SPRAWA GENÓW CZY SIBO SIARKOWE?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Mleko matki

2 AdrenoCortex Stress Profile

Barwniki w żywności a zdrowie dziecka

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że sam zapach pokarmu już rozpoczyna proces trawienia?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że nasze jelito pracuje najciężej gdy … nie jemy?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Firmicutes i Bacteroides w GI effects

2 AdrenoCortex Stress Profile

Genetyka a funkcje psychiczne – COMT

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zapalenie ucha wewnętrznego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak utrzymać zdrowie jelitowe niezależnie od diety?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Gorączka.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Migreny, a wątroba – czy medycyna chińska miała rację?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Homeopatia – czy może Cię zabić?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że niektóre choroby genetyczne będą niedługo skutecznie leczone?

2 AdrenoCortex Stress Profile

ROBAKI LECZĄ?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dieta SCD

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie mocznika we krwi

2 AdrenoCortex Stress Profile

Amoniak – toksyna wewnętrzna, która zatruwa mózg.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Cykl mocznikowy – metabolizm białek i aminokwasów

2 AdrenoCortex Stress Profile

Leczniczy haj, opiaty i endokannabinoidy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Papaya (CARICOL), a Histamina – pomaga czy szkodzi?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Metylacja – część pierwsza

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy można być uczulonym na słońce?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Histamina – jak nie dać się zwariować?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Histamina

2 AdrenoCortex Stress Profile

Komórki tuczne – czyli co się dzieje, gdy obrońcy wpadają w histerię (MCAS i inne przypadłości).

2 AdrenoCortex Stress Profile

Naltrexon – czyli przeciwzapalna kariera leku na alkoholizm

2 AdrenoCortex Stress Profile

PEA czyli „konopie bez konopii”

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dodatki do Metabolomix+ (wcześniej badanie ONE)

2 AdrenoCortex Stress Profile

Choroby odogniskowe.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Witamina A i wirusy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Ozonowanie, jako sposób na odkażanie środowiska domowego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak grzyby pleśniowe, w tym z rodzaju Aspergillus i Zespół Chorego Budynku wpływają na zdrowie człowieka

2 AdrenoCortex Stress Profile

Clostridium jako czynnik zakażeń ostrych i przewlekłych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak zapobiegać przenoszeniu Clostridium difficile w domu?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Kandydoza – fakty i mity

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dysbioza jelitowa a zatrucie metalami ciężkimi i toksynami

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biotoksyny a choroby przewlekłe – ochronna rola – rola PPC i kwasów tłuszczowych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biofilmy bakteryjne jako przyczyna chorób przewlekłych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Inulina – dobra czy zła?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biotoksyny i ich szkodliwe działanie na organizm

2 AdrenoCortex Stress Profile

Bruceloza, czyli groźne skutki picia koziego mleka

2 AdrenoCortex Stress Profile

FIGLU – kwas bynajmniej niefiglarny

2 AdrenoCortex Stress Profile

Autoimmunologia a bakterie jelitowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie szczawianów wapnia w moczu

2 AdrenoCortex Stress Profile

Poziom witaminy B12

2 AdrenoCortex Stress Profile

MTHFR

2 AdrenoCortex Stress Profile

Antybiotyki niewchłanialne na problemy jelitowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wróg czai się w piaskownicy – TOKSOKAROZA

2 AdrenoCortex Stress Profile

Obcy nami sterują – TOKSOPLAZMOZA

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dieta, stany zapalne a starzenie się mózgu i demencja

2 AdrenoCortex Stress Profile

Pestycydy stosowane w rolnictwie a zdrowie

2 AdrenoCortex Stress Profile

Pandemia demencji – borelioza powoduje zaburzenia pamięci i otępienie

„Zapoznałam/em się z klauzulą informacyjną dot. przetwarzania moich danych osobowych i wyrażam zgodę na ich przetwarzanie” - "Klauzula informacyjna"