Coraz szerzej dostrzega się szkodliwy wpływ ksenobiotyków na środowisko i zdrowie człowieka; jednak międzyosobnicze różnice genetyczne wśród ludzi modulują zakres szkód jakie mogą one wyrządzić w naszym organizmie. Dzieje się tak głównie poprzez osobniczy wpływ na metabolizm ksenobiotyków i procesy detoksykacji. Mikrobiom człowieka ma nie tylko bezpośredni wpływ na metabolizm ksenobiotyków, ale może również wpływać na ekspresję genów metabolizujących i aktywność enzymów gospodarza. Z drugiej strony ksenobiotyki mogą zmieniać skład mikrobiomu, prowadząc do stanu dysbiozy, który jest powiązany z wieloma chorobami i niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi, w tym zwiększoną toksycznością niektórych ksenobiotyków.


Dzięki swojej ogromnej różnorodności mikrobiom człowieka ma potężną zdolność metabolizującą, która nawet przekracza potencjał metaboliczny gospodarza. W szczególności mikrobiom jelitowy człowieka jest zdolny do biotransformacji ksenobiotyków, począwszy od związków dietetycznych, a skończywszy na składnikach farmaceutycznych. Mikrobiom może zmieniać okresy półtrwania ksenobiotyków, ich potencjalny wpływ na organizm człowieka oraz szybkość i zakres, w jakim docierają one do krwiobiegu lub do swoich receptorów. Niezależnie od tego, czy ksenobiotyk jest słabo wchłaniany i przechodzi przez jelito cienkie do jelita grubego, wiąże się z jednym z białek wypływowych, czy też jest wchłaniany do krążenia, na pewnym etapie zostanie wystawiony na działanie mikroflory i jej enzymów. Mikrobiom jelitowy może również pośrednio wpływać na zdolność gospodarza do metabolizowania ksenobiotyków lub leków.


Dodatki do żywności
Dodatki do żywności, takie jak E171 czyli dwutlenek tytanu, mogą negatywnie wpływać na mikrobiom jelitowy. Badania wykazują, że E171 zmienia metabolity wytwarzane przez bakterie jelitowe i prowadzi do tworzenia biofilmu. Brak równowagi w grubości warstwy śluzu i przepuszczalności nabłonka są zaangażowane w rozwój zapalenia okrężnicy i raka jelita grubego.

Sztuczne słodziki
Sztuczne słodziki również mogą mieć wpływ na mikrobiom. U myszy, którym podawano sacharynę, sukralozę lub aspartam, rozwinęła się nietolerancja glukozy z wyraźnie zmienionym składem drobnoustrojów. Ksylitol, stosowany w celu ochrony przed próchnicą, jest zdolny do zmiany mikroflory jelitowej u myszy, zwłaszcza zmniejszania Bacteroidetes i zwiększania Firmicutes oraz Prevotella.

Kwas benzoesowy
Kwas benzoesowy – konserwant dodawany do żywności, który zapobiega rozwojowi bakterii i grzybów redukuje Lactobacillus i E. coli w jelitach świń. Emulgatory, takie jak karboksymetyloceluloza i polisorbat-80, powodują dysbiozę u myszy i sprzyjają zapaleniu o niskim stopniu nasilenia, który jest jedną z przyczyn zespołu metabolicznego.

Melamina
Innym przykładem jest melamina, wykorzystywana jako surowiec do produkcji klejów, farb, stołów i drewna konstrukcyjnego. W 2008 roku toksyczność melaminy doprowadziła do śmierci dzieci z powodu mikrobiologicznej przemiany melaminy w kwas cyjanurowy w jelitach. Ta ostatnia forma jest nierozpuszczalnym kompleksem, który wytrąca się w nerkach i powoduje kamienie nerkowe.

Związki chlorowcowane
Związki chlorowcowane to klasa chemikaliów stosowanych w rolnictwie jako pestycydy, farmaceutyki, środki wybielające i dezynfekujące. Mają negatywny wpływ na mikroflorę jelitową, zmieniając stosunek Firmicutes do Bacteroidetes, a tym samym narażając ludzi na otyłość lub zaburzenia układu odpornościowego. Kwas 2,4-D (2,4-dichlorofenoksyoctowy), jest jednym z najczęściej stosowanych herbicydów na świecie. Zaburza on ścieżki hormonalne w roślinach i ostatecznie prowadzi do śmierci rośliny. W związku z tym służy do zwalczania chwastów w rolnictwie i w domach. U myszy powoduje on dysiozę w jelitach. Polichlorowane bifenyle (PCB), choć zakazane w 1977 r. ze względu na ich toksyczne działanie, wciąż są obecne w środowisku. Narażenie na PCB następuje głównie poprzez spożycie i może prowadzić do upośledzenia funkcji neurologicznych i zmiany zachowania, zwłaszcza u dzieci.

Glifosat
Glifosat jest środkiem chwastobójczym stosowanym na całym świecie. Niezależnie od tego, czy występuje sam, czy w połączeniu, glifosat znacząco zmienia niszę mikrobiologiczną jelit poprzez zmianę liczebności jego dwóch głównych typów, Bacteroidetes i Firmicutes.

Arszenik
Arszenik jest naturalnie występującym metaloidem, który wywiera toksyczny wpływ na zdrowie człowieka, zwłaszcza w postaci nieorganicznej. Jest to substancja chemiczna potencjalnie rakotwórcza dla płuc, nerek, wątroby, skóry i pęcherza moczowego. Udowodniono, że wpływa negatywnie na funkcje sercowo-naczyniowe, neurologiczne i immunologiczne. Badania roli mikroflory jelitowej w metabolizmie arsenu przeprowadzane na myszach wykazują, że dysbioza jelitowa nasila toksyczne działanie arsenu. Zrównoważona mikroflora jelitowa sprzyja metylacji arsenu.

Kadm i ołów
Kadm i ołów to nieorganiczne metale ciężkie, które nie ulegają degradacji i mają tendencję do akumulacji. Dostają się do organizmu ludzkiego poprzez spożycie skażonej żywności czy wody. Pestycydy, nawozy, korozja instalacji wodno-kanalizacyjnych zawierających ołów, górnictwo, akumulatory ołowiowe i spalanie węgla to różne źródła zanieczyszczenia ołowiem i kadmem. Narażenie człowieka na kadm może powodować nadciśnienie, cukrzycę, zawał mięśnia sercowego i upośledzenie funkcji nerek. Ołów może prowadzić do neurotoksyczności, wpływając na neuroprzekaźniki w układzie nerwowym, zwiększając stres. Lactobacillus rhamnosus GR-1 wiąże metale ciężkie i poprawia ich wydalanie z organizmu.

Związki azowe
Związki azowe są szeroko stosowane w produkcji farmaceutycznej, tekstylnej, spożywczej, kosmetycznej. Mogą powodować mutacje w ludzkim DNA, reakcje alergiczne i nowotwory. Mikrobiota jelitowa wykorzystuje enzymy – azoreduktazy do metabolizowania barwników azowych. Wśród bakterii redukujących azozwiązki znajdują się Clostridium, Pseudomonas, Bacillus, Geobacillus, Lysinibacillus, Enterococcus, Eubacterium i Escherichia.

Triclocarban
Triclocarban (3,4,4,9-trichlorokarbanilid, TCC) jest składnikiem antybakteryjnym w produktach higieny osobistej, takich jak pasta do zębów i mydło do rąk. TCC zmienia skład drobnoustrojów jelitowych w kierunku zwiększonej liczby Firmicutes i Lactobacillus oraz zmniejsza liczbę Bacteroidetes. TCC zwiększa stężenie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, czyli wspomaga fermentację bakteryjną. Zmiany te odgrywają rolę w syntezie kwasów tłuszczowych przez wątrobę.

Triklosan
Triklosan (5-chloro-2-(2,4-dichlorofenoksy)fenol, TCS) to kolejny środek przeciwdrobnoustrojowy o szerokim spektrum dodawany do produktów do użytku osobistego, w tym kosmetyków i zabawek. Wspomaga on korzystną mikroflorę jelitową, między innymi Bifidobacterium.


Źródło:
Abdelsalam NA, Ramadan AT, ElRakaiby MT, Aziz RK. Toxicomicrobiomics: The Human Microbiome vs. Pharmaceutical, Dietary, and Environmental Xenobiotics. Front Pharmacol. 2020;11:390

Inne ciekawe artykuły

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół jedzenia nocnego – NES (night eating syndrome)

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak działają probiotyki?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Właściwości olejów roślinnych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wpływ zapachu na samopoczucie - aromaterapia

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wszystkie Streptococcus mogą powodować PANDAS?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Ludzki mikrobiom a ksenobiotyki farmaceutyczne, dietetyczne i środowiskowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Problemy z metylacją, a zaburzenia hormonalne i metaboliczne

2 AdrenoCortex Stress Profile

Kwas foliowy czy folinowy w ciąży?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy pieluszki dziecięce są bezpieczne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Szkodliwe substancje w zabawkach dla dzieci!

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół jelita drażliwego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Szkodliwe dodatki do żywności - lista

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zaburzenia mowy u dzieci w spektrum autyzmu

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie kwasów organicznych - Metabolomix

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jakie niedobory mogą wystąpić w przypadku chorób jelit?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wpływ leków zobojętniających na zdrowie i trawienie

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIE PROWOKUJ ORGANIZMU - alergie krzyżowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIE PODJADAJ! O SIBO

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół postcovidowy - dlaczego nadal chorujemy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Alergie krzyżowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zalety jedzenia kiszonek oraz przeciwskazania

2 AdrenoCortex Stress Profile

Paraliż od infekcji układu pokarmowego? - CAMPYLOBACTER - jejuni i coli

2 AdrenoCortex Stress Profile

Recepty dla lalek. Dlaczego zostałam lekarzem?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Galaktozemia

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zachowania chorobowe - co robi mikroglej, gdy źle się czuje?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wszystkie kobiety mogą przyjmować środki antykoncepcyjne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Chcesz szybko wyzdrowieć ? - CLOSTRIDIUM - czynnik zakażeń ogólnoustrojowy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Hipoteza oszczędnych genów, jako przyczyna otyłości

2 AdrenoCortex Stress Profile

Obalamy dietę PALEO?

2 AdrenoCortex Stress Profile

COVID-19 a dieta

2 AdrenoCortex Stress Profile

Metale ciężkie w żywności

2 AdrenoCortex Stress Profile

Cyjanokobalamina, adenozylokobalamina, metylokobalamina, hydroksykobalamina… Która witamina jest dla nas najlepsza?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Campylobacter - czy infekcja układu pokarmowego może spowodować paraliż?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Przegląd diagnozowania i leczenia PANDAS i PANS

2 AdrenoCortex Stress Profile

Choroby tarczycy a ciąża

2 AdrenoCortex Stress Profile

Nukleotydy dietetyczne

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dlaczego ograniczenie plastiku jest takie ważne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Otyłość a Bacteroidetes i Firmicutes

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIETOLERANCJA SIARKI – - SPRAWA GENÓW CZY SIBO SIARKOWE?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Mleko matki

2 AdrenoCortex Stress Profile

Barwniki w żywności a zdrowie dziecka

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że sam zapach pokarmu już rozpoczyna proces trawienia?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że nasze jelito pracuje najciężej gdy … nie jemy?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Firmicutes i Bacteroides w GI effects

2 AdrenoCortex Stress Profile

Genetyka a funkcje psychiczne – COMT

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zapalenie ucha wewnętrznego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak utrzymać zdrowie jelitowe niezależnie od diety?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Gorączka.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Migreny, a wątroba – czy medycyna chińska miała rację?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Homeopatia – czy może Cię zabić?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że niektóre choroby genetyczne będą niedługo skutecznie leczone?

2 AdrenoCortex Stress Profile

ROBAKI LECZĄ?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dieta SCD

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie mocznika we krwi

2 AdrenoCortex Stress Profile

Amoniak – toksyna wewnętrzna, która zatruwa mózg.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Cykl mocznikowy – metabolizm białek i aminokwasów

2 AdrenoCortex Stress Profile

Leczniczy haj, opiaty i endokannabinoidy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Papaya (CARICOL), a Histamina – pomaga czy szkodzi?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Metylacja – część pierwsza

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy można być uczulonym na słońce?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Histamina – jak nie dać się zwariować?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Histamina

2 AdrenoCortex Stress Profile

Komórki tuczne – czyli co się dzieje, gdy obrońcy wpadają w histerię (MCAS i inne przypadłości).

2 AdrenoCortex Stress Profile

Naltrexon – czyli przeciwzapalna kariera leku na alkoholizm

2 AdrenoCortex Stress Profile

PEA czyli „konopie bez konopii”

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dodatki do Metabolomix+ (wcześniej badanie ONE)

2 AdrenoCortex Stress Profile

Choroby odogniskowe.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Witamina A i wirusy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Ozonowanie, jako sposób na odkażanie środowiska domowego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak grzyby pleśniowe, w tym z rodzaju Aspergillus i Zespół Chorego Budynku wpływają na zdrowie człowieka

2 AdrenoCortex Stress Profile

Clostridium jako czynnik zakażeń ostrych i przewlekłych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak zapobiegać przenoszeniu Clostridium difficile w domu?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Kandydoza – fakty i mity

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dysbioza jelitowa a zatrucie metalami ciężkimi i toksynami

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biotoksyny a choroby przewlekłe – ochronna rola – rola PPC i kwasów tłuszczowych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biofilmy bakteryjne jako przyczyna chorób przewlekłych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Inulina – dobra czy zła?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biotoksyny i ich szkodliwe działanie na organizm

2 AdrenoCortex Stress Profile

Bruceloza, czyli groźne skutki picia koziego mleka

2 AdrenoCortex Stress Profile

FIGLU – kwas bynajmniej niefiglarny

2 AdrenoCortex Stress Profile

Autoimmunologia a bakterie jelitowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie szczawianów wapnia w moczu

2 AdrenoCortex Stress Profile

Poziom witaminy B12

2 AdrenoCortex Stress Profile

MTHFR

2 AdrenoCortex Stress Profile

Antybiotyki niewchłanialne na problemy jelitowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wróg czai się w piaskownicy – TOKSOKAROZA

2 AdrenoCortex Stress Profile

Obcy nami sterują – TOKSOPLAZMOZA

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dieta, stany zapalne a starzenie się mózgu i demencja

2 AdrenoCortex Stress Profile

Pestycydy stosowane w rolnictwie a zdrowie

2 AdrenoCortex Stress Profile

Pandemia demencji – borelioza powoduje zaburzenia pamięci i otępienie

„Zapoznałam/em się z klauzulą informacyjną dot. przetwarzania moich danych osobowych i wyrażam zgodę na ich przetwarzanie” - "Klauzula informacyjna"