Pamiętacie film “Obcy. Ósmy pasażer Nostromo”, w którym istoty kosmiczne wgryzały się w organizmy członków załogi statku kosmicznego, a następnie powoli przejmowały kontrolę nad ich zachowaniem, pożerając przy tym od środka?

Jeśli myślicie Państwo, że taki scenariusz leży wyłącznie z sferze fantazji, popełniacie błąd. Obcy, pasażer na gapę jest blisko. Pełzające, zmiennokształtne istoty mogą wniknąć w nasze ciało, gdy jemy tatara lub krwisty stek. Obcy może nas zaatakować, gdy gdy kroimy mięso na tej samej desce, na której potem przygotowujemy inne jedzenie. Może przeniknąć do naszego organizmu przez odchody kota wychodzącego na dwór, bo to właśnie koty są głównym celem niewidzialnego wroga. Pasożyty, niewiele ustępujące zachowaniem ósmemu pasażerowi Nostromo, dostają się do przewodu pokarmowego zwierzęcia drogą pokarmową, czyli przez zakażone myszy i ptaki. Kotom toksoplazma krzywdy nie czyni, choć celem życiowym tego pasożyta jest dostanie się do kociego przewodu pokarmowego, gdzie może rozmnażać się płciowo, czyli wytwarzać gamety, zapładniać i w końcu wytwarzać oocysty, które wraz z brudem (np.: w przypadku nie umytych rąk) trafiają do ludzkich organizmów. Głaskanie futerka nie stwarza zagrożenia, jednak przypadkowy kontakt z kocimi odchodami niestety tak. Nie trzeba nawet mieć kota w domu i czyścić kuwety, bo zabrudzony może być np.: piasek w piaskownicy lub nawet warzywa.

Zarażenie i objawy u ludzi

Kot jest tak zwanym żywicielem ostatecznym. My, ludzie, podobnie jak wszystkie inne zwierzęta (w tym także te, które jadamy – krowy, barany, świnie, drób) jesteśmy żywicielami pośrednimi. Zakażony kot wydala oocyty zaledwie przez 3 tygodnie, jednak przetrwalniki mogą przeżyć nawet półtorej roku w wilgotnej glebie. Człowiek najczęściej zakaża się toksoplazmozą przez jedzenie mięsa. Objawy nie są charakterystyczne, przypominają grypę – lekka gorączka, bóle mięśni, rozbicie oraz czasem utrzymujące się powiększenie węzłów chłonnych.

W USA około 20% populacji może chorować na toksoplazmozę, tym bardziej, że niejednokrotnie zakażenie przebiega bezobjawowo. Jest to tym niebezpieczniejsze, że pod wpływem działania pasożytów w ludzkim organizmie może dojść do upośledzenia funkcjonowania układu odpornościowego, co prowadzi do tragicznych skutków.

Obcy przejmuje stery

Toksoplazmoza w takim przypadku zmienia sygnały w ośrodkowym układzie nerwowym, następnie prowadzi do zaburzeń funkcji mózgu, w tym napadów padaczkowych. Może ingerować w połączenia między neuronami.

Naukowcy z Bufallo odkryli, że pasożyt w tym celu posługuje się neuroprzekaźnikiem o nazwie kwas gamma-aminomasłowy, czyli GABA. Dzięki niemu może rozsiewać się w mózgu, w tzw. synapsach neuronów GABAergicznych, niszcząc je i zmieniając aktywność enzymu GAD67, od którego zależy produkcja GABA. Zaś wtórny niedobór kwasu gamma-aminomasłowego prowadzi do napadów padaczkowych.

Nie bój się! Masz zostać pożarty!

Badania wskazują, że Toxoplasma gondii ma wpływ na podejmowanie ryzyka i różne dziwne zachowania. Na przykład szczury zakażone toksoplazmozą nie boją się kotów – co oczywiście zmniejsza ich szanse na przeżycie. Pasożyt nie chce pozostać w przypadkowym ciele, dlatego steruje zachowaniem swego gospodarza pośredniego tak, aby zwiększyć ryzyko pożarcia przez żywiciela końcowego.

Brak strachu jest tylko jednym z czynników behawioralnych, powodowanych przez Toxoplasma gondii. Zmiany w neuroprzekaźnikach powodują również agresję, depresję i schizofrenię. Polski badacz prof. Prandota sugeruje, że autyzm dziecięcy może być skutkiem toksoplazmozy.

Zagrożenia

Do niedawna sądzono, iż toksoplazmoza jest zagrożeniem jedynie dla kobiet w ciąży, ponieważ powoduje wady płodu. Obecnie wiemy, że np.: postać oczna tego pasożyta może prowadzić do utraty wzroku. Postać mózgowa toksoplazmozy rozpoznawana jest rzadko, bo daje zmiany niecharakterystyczne. W medycynie pokutuje przekonanie, iż toksoplazmoza może być “przebyta”, czyli jeśli posiadamy przeciwciała IgG przeciwko temu pasożytowi, to wyleczyliśmy się z niego. Może być to prawdą jedynie u kotów.

Związek na zawsze

U ludzi pasożyt Toxoplasma gondii, jeśli wniknie raz do organizmu, pozostaje w nim na zawsze. W zależności od miejsca, w którym osiądzie, powoduje objawy lub pozostaje bezobjawowy. U osób ze sprawnym układem immunologicznym toksoplazmoza może zakończyć wędrówkę w węzłach chłonnych (postać węzłowa) oraz tworzy cysty, w których przetrwalniki czekają na okazję utraty odporności. U osób z osłabioną obroną organizmu wywołuje zakażenie oczu lub wielonarządowe. Śpiący w naszym ciele pasożyt może reaktywować się w sprzyjających warunkach i uaktywnić się na przykład podczas przeziębienia czy innej choroby.

Nie możemy zatem mówić więc o toksoplazmozie “przebytej i nieaktywnej”, musimy zawsze pamiętać, że gdy nastąpi zakażenie, pasożyt ten jest z nami na zawsze. Wiedzą o tym doskonale transplantolodzy, gdyż można ją przeszczepić np.: ze szpikiem.

Formy toksoplazmozy i drogi zakażenia

Żywiciel zaraża się drogą pokarmową. Obecne w oocyście pierwotniaki wydostają się w jelicie cienkim, następnie wnikają do komórek żernych (makrofagów) jelita swego żywiciela, gdzie mnożą się przez podział. Osobniki potomne, czyli tzw. tachyzoity mają zdolność ruchu – wędrują więc po organizmie, przenikają przez barierę jelitową do krwi i limfy, i tą drogą wnikają do komórek jądrzastych, w których intensywnie się rozmnażają. Stamtąd rozsiewają się do wielu narządów, takich jak centralny układ nerwowy, oko, mięśnie, serce i łożysko. To właśnie tachyzoity powodują reakcję immunologiczną organizmu gospodarza, dzięki czemu proces namnażania zostaje zahamowany. Zaatakowane przez układ odpornościowy tachyzoity przekształcają się w formy przetrwalnikowe, czyli bradyzoity. Skupiska bradyzoitów, tzw. cysty tkankowe występują w różnych miejscach, najczęściej w mózgu, oku i mięśniach. Bradyzoity są aktywne przez całe życie gospodarza. W momencie utraty odporności uwalniają się z cyst i ponownie przekształcają w formę inwazyjną – tachyzoity. Bradyzoity mnożą się bardzo wolno, toteż praktycznie nie poddają się leczeniu antybiotykowemu.

Bibliografia:

J. M. Fuks et al., GABAergic signaling is linked to a hypermigratory phenotype in dendritic cells infected by Toxoplasma gondii, PLoS Pathog., 8(12):e1003051, 2012 DOI: https://doi.org/ 10.1371/journal.ppat.1003051

G. Kannan and M. V. Pletnikov, Toxoplasma gondii and cognitive deficits in schizophrenia: An animal model perspective, Schizophr. Bull., 38(6):1155–1161, 2012 DOI: https://doi.org/ 10.1093/schbul/sbs079

G. A. McConkey et al., Toxoplasma gondii infection and behavior—location, location, location?, J. Exp. Biol., 216:113–119, 2013 DOI: https://doi.org/ 10.1242/jeb.074153

J. P. Webster et al., Toxoplasma gondii infection, from predation to schizophrenia: Can animal behaviour help us understand human behaviour?, J. Exp. Biol., 216:99–112, 2013 DOI: https://doi.org/ 10.1242/jeb.074716

Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera i otrzymuj tylko wartościowe informacje

Inne ciekawe artykuły

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zakażenie Candida auris

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół jedzenia nocnego – NES (night eating syndrome)

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak działają probiotyki?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Właściwości olejów roślinnych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wpływ zapachu na samopoczucie - aromaterapia

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wszystkie Streptococcus mogą powodować PANDAS?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Ludzki mikrobiom a ksenobiotyki farmaceutyczne, dietetyczne i środowiskowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Problemy z metylacją, a zaburzenia hormonalne i metaboliczne

2 AdrenoCortex Stress Profile

Kwas foliowy czy folinowy w ciąży?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy pieluszki dziecięce są bezpieczne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Szkodliwe substancje w zabawkach dla dzieci!

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół jelita drażliwego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Szkodliwe dodatki do żywności - lista

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zaburzenia mowy u dzieci w spektrum autyzmu

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie kwasów organicznych - Metabolomix

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jakie niedobory mogą wystąpić w przypadku chorób jelit?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wpływ leków zobojętniających na zdrowie i trawienie

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIE PROWOKUJ ORGANIZMU - alergie krzyżowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIE PODJADAJ! O SIBO

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zespół postcovidowy - dlaczego nadal chorujemy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Alergie krzyżowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zalety jedzenia kiszonek oraz przeciwskazania

2 AdrenoCortex Stress Profile

Paraliż od infekcji układu pokarmowego? - CAMPYLOBACTER - jejuni i coli

2 AdrenoCortex Stress Profile

Recepty dla lalek. Dlaczego zostałam lekarzem?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Galaktozemia

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zachowania chorobowe - co robi mikroglej, gdy źle się czuje?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wszystkie kobiety mogą przyjmować środki antykoncepcyjne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Chcesz szybko wyzdrowieć ? - CLOSTRIDIUM - czynnik zakażeń ogólnoustrojowy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Hipoteza oszczędnych genów, jako przyczyna otyłości

2 AdrenoCortex Stress Profile

Obalamy dietę PALEO?

2 AdrenoCortex Stress Profile

COVID-19 a dieta

2 AdrenoCortex Stress Profile

Metale ciężkie w żywności

2 AdrenoCortex Stress Profile

Cyjanokobalamina, adenozylokobalamina, metylokobalamina, hydroksykobalamina… Która witamina jest dla nas najlepsza?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Campylobacter - czy infekcja układu pokarmowego może spowodować paraliż?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Przegląd diagnozowania i leczenia PANDAS i PANS

2 AdrenoCortex Stress Profile

Choroby tarczycy a ciąża

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dlaczego ograniczenie plastiku jest takie ważne?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Otyłość a Bacteroidetes i Firmicutes

2 AdrenoCortex Stress Profile

NIETOLERANCJA SIARKI – - SPRAWA GENÓW CZY SIBO SIARKOWE?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Mleko matki

2 AdrenoCortex Stress Profile

Barwniki w żywności a zdrowie dziecka

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że sam zapach pokarmu już rozpoczyna proces trawienia?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że nasze jelito pracuje najciężej gdy … nie jemy?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Firmicutes i Bacteroides w GI effects

2 AdrenoCortex Stress Profile

Genetyka a funkcje psychiczne – COMT

2 AdrenoCortex Stress Profile

Zapalenie ucha wewnętrznego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak utrzymać zdrowie jelitowe niezależnie od diety?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Gorączka.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Migreny, a wątroba – czy medycyna chińska miała rację?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Homeopatia – czy może Cię zabić?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy wiecie, że niektóre choroby genetyczne będą niedługo skutecznie leczone?

2 AdrenoCortex Stress Profile

ROBAKI LECZĄ?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dieta SCD

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie mocznika we krwi

2 AdrenoCortex Stress Profile

Amoniak – toksyna wewnętrzna, która zatruwa mózg.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Cykl mocznikowy – metabolizm białek i aminokwasów

2 AdrenoCortex Stress Profile

Leczniczy haj, opiaty i endokannabinoidy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Papaya (CARICOL), a Histamina – pomaga czy szkodzi?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Metylacja – część pierwsza

2 AdrenoCortex Stress Profile

Czy można być uczulonym na słońce?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Histamina – jak nie dać się zwariować?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Histamina

2 AdrenoCortex Stress Profile

Komórki tuczne – czyli co się dzieje, gdy obrońcy wpadają w histerię (MCAS i inne przypadłości).

2 AdrenoCortex Stress Profile

Naltrexon – czyli przeciwzapalna kariera leku na alkoholizm

2 AdrenoCortex Stress Profile

PEA czyli „konopie bez konopii”

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dodatki do Metabolomix+ (wcześniej badanie ONE)

2 AdrenoCortex Stress Profile

Choroby odogniskowe.

2 AdrenoCortex Stress Profile

Witamina A i wirusy

2 AdrenoCortex Stress Profile

Ozonowanie, jako sposób na odkażanie środowiska domowego

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak grzyby pleśniowe, w tym z rodzaju Aspergillus i Zespół Chorego Budynku wpływają na zdrowie człowieka

2 AdrenoCortex Stress Profile

Clostridium jako czynnik zakażeń ostrych i przewlekłych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Jak zapobiegać przenoszeniu Clostridium difficile w domu?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Kandydoza – fakty i mity

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dysbioza jelitowa a zatrucie metalami ciężkimi i toksynami

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biotoksyny a choroby przewlekłe – ochronna rola – rola PPC i kwasów tłuszczowych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biofilmy bakteryjne jako przyczyna chorób przewlekłych

2 AdrenoCortex Stress Profile

Inulina – dobra czy zła?

2 AdrenoCortex Stress Profile

Biotoksyny i ich szkodliwe działanie na organizm

2 AdrenoCortex Stress Profile

Bruceloza, czyli groźne skutki picia koziego mleka

2 AdrenoCortex Stress Profile

FIGLU – kwas bynajmniej niefiglarny

2 AdrenoCortex Stress Profile

Autoimmunologia a bakterie jelitowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Badanie szczawianów wapnia w moczu

2 AdrenoCortex Stress Profile

Poziom witaminy B12

2 AdrenoCortex Stress Profile

MTHFR

2 AdrenoCortex Stress Profile

Antybiotyki niewchłanialne na problemy jelitowe

2 AdrenoCortex Stress Profile

Wróg czai się w piaskownicy – TOKSOKAROZA

2 AdrenoCortex Stress Profile

Obcy nami sterują – TOKSOPLAZMOZA

2 AdrenoCortex Stress Profile

Dieta, stany zapalne a starzenie się mózgu i demencja

2 AdrenoCortex Stress Profile

Pestycydy stosowane w rolnictwie a zdrowie

2 AdrenoCortex Stress Profile

Pandemia demencji – borelioza powoduje zaburzenia pamięci i otępienie

„Zapoznałam/em się z klauzulą informacyjną dot. przetwarzania moich danych osobowych i wyrażam zgodę na ich przetwarzanie” - "Klauzula informacyjna"