Dodatki do żywności - lista E - Arcana - Instytut Medycyny Integracyjnej
Menu Zamknij

Szkodliwe dodatki do żywności - lista

Według Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności - „Dodatek do żywności" (substancja dodatkowa do żywności) oznacza każdą substancję, która w normalnych warunkach ani nie jest spożywana sama jako żywność, ani nie jest stosowana jako  charakterystyczny  składnik żywności, bez względu na swoją ewentualną wartość odżywczą, której celowe dodanie,  ze względów technologicznych, do żywności w trakcie jej produkcji, przetwarzania, przygotowywania, obróbki, pakowania,  przewozu lub przechowywania powoduje, lub można spodziewać się zasadnie, że  powoduje, iż substancja  ta  lub jej produkty pochodne stają się bezpośrednio lub pośrednio składnikiem tej żywności.

dodatki do żywności

Tylko czy wszystkie dodatki E są szkodliwe? A może wszystkie są bezpieczne?

Producenci żywności nie mogą stosować dodatków w dowolny sposób. Przepisy obowiązujące w krajach UE zawierają informacje do jakich produktów, bądź grup produktów można stosować dodatki i w jakich ilościach. Niestety okazuje się, że te dodatki do żywności mogą niekorzystnie wpływać na mikroflorę jelitową.

Słodziki

Sztuczne słodziki to jedne z najczęściej stosowanych dodatków do żywności na świecie. Ze względu na ich niską kaloryczność, niski koszt i większą słodycz niż naturalny cukier, sztuczne słodziki są coraz częściej wprowadzane do żywności i napojów jako substytuty cukru.

W ostatnich latach zaczęto się jednak zastanawiać nad ich wpływem na zdrowie. Okazało się, że spożywanie sztucznych słodzików może zmniejszać różnorodność mikrobiomu jelitowego i zaburzać metabolizm glukozy, powodując nietolerancję glukozy.

Konserwanty

Konserwanty to syntetyczne lub naturalne substancje, które mogą zapobiegać niepożądanym zmianom w żywności spowodowanym utlenianiem, aktywnością enzymów i rozwojem mikroorganizmów. Syntetyczne konserwanty żywności, takie jak siarczyny, benzoesany, sorbiniany i azotyny są szeroko stosowane i ogólnie uważane za bezpieczne do spożycia, ale nadal istnieją pewne wątpliwości i obawy dotyczące skutków zdrowotnych nierozważnego i długotrwałego stosowania syntetycznych konserwantów żywności.

Jeśli chodzi o naturalne konserwanty, stosowanie nizyny zostało zatwierdzone na całym świecie ze względu na jej niską toksyczność i aktywność wobec wielu bakterii Gram-dodatnich, ale jej wpływ na mikroflorę jelitową nie został w pełni zbadany. Dane eksperymentalne dotyczące wrażliwości mikroflory jelitowej człowieka na konserwanty żywności są skąpe, jedynie ograniczone badania dotyczyły wpływu przeciwdrobnoustrojowych konserwantów żywności na mikroorganizmy jelitowe. Konserwanty, takie jak Benzoesan sodu, sorbinian potasu i azotyn sodu, w badaniach doprowadziły do zmniejszenia różnorodności drobnoustrojów jelitowych, zmniejszenia liczby Clostridiales i wzrostu liczby Proteobacteria u myszy.

Barwniki

Dwutlenek tytanu (E171) - TiO2 został użyty jako barwnik w ponad 900 rodzajach żywności. W ostatnich latach badania na zwierzętach wykazały, że nanocząsteczki dwutlenku tytanu mogą wpływać na skład i funkcje mikroflory jelitowej oraz mogą potencjalnie zaostrzać choroby zapalne jelit, co wzbudziło obawy o potencjalne zagrożenia dla zdrowia związane z narażeniem na tytan w diecie. Szkodliwe są również barwniki z grupy Southampton, o których pisaliśmy tutaj.

Regulatory kwasowości

Kwasy organiczne, takie jak kwas jabłkowy, cytrynowy i octowy, są często stosowane jako regulatory kwasowości i wzmacniacze smaku w przemyśle spożywczym. Niskie dawki kwasów organicznych mogą regulować pH i hamować wzrost bakterii chorobotwórczych oraz promować wzrost kwasolubnych symbiontów drobnoustrojów jelitowych, podczas gdy wysokie dawki kwasów organicznych mają właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne.

E100–E199 barwniki
E200–E299 konserwanty
E300–E399 przeciwutleniacze i regulatory kwasowości
E400–E499 emulgatory, środki zagęszczające, spulchniające, żelujące itp.
E500–E599 substancje przeciwzbrylające
E600–E699 wzmacniacze smaku
E900–E999 środki słodzące, nabłyszczające i inne
E1000–E1999 stabilizatory, konserwanty, zagęstniki i inne

Szkodliwe dodatki - których unikać?

Barwniki

  • E 102 tartrazyna
  • E 104 żółcień chinolinowa
  • E 110 żółć pomarańczowa
  • E 122 azorubina
  • E 123 amarant
  • E 124 czerwień koszenilowa
  • E 127 erytrozyna
  • E 129: czerwień allura
  • E 131 błękit patentowy
  • E 132 indygotyn
  • E 142 zieleń
  • E 151 czerwień brylantowa
  • E 171 dwutlenek tytanu
  • E 173 aluminium
  • E 180 litorlubina

Konserwanty

  • E 210 kwas benzoesowy i benzoesany (E211, E 212, E213)
  • E 214 ester etylowy kwasu p-hydroksybenzoesowego
  • E 220 dwutlenek siarki i siarczany (E221, E222, E223, E224, E226, E227, E228)
  • E 230 bifenyl, E 231 ortofenylofenol, E 232 ortofenylofenolan sodu
  • E 249 azotyn III potasu E 249 i E 250 azotyn III sodu
  • E 251 azotan V sodu i E 252 azotan V potas

Przeciwutleniacze

  • E 310 galusan propylu, E 311 galusan oktylu, E 312 galusan dodecylu
  • E 320 BHA, E 321 BH
  • E 335 winiany sodu, E 336 winiany potasu

Emulgatory

  • E 400 kwas alginowy
  • E 407 karagen
  • E 450 difosforany
  • E 461 Metyloceluloza

Wzmacniacze smaku

  • E 621 glutaminian sodu MSG
  • E 622 glutaminian potasu
  • E 631 inozydian sodu

Słodziki

  • E 951 aspartam
  • E 954 sacharyna

Źródła:

Cao Y., Liu H., Qin N., Ren X., Zhu B., Xia X.: Impact of food additives on the composition and function of gut microbiota: A review. Trends in Food Science & Technology 2020; 99: 295-310

Frankenfeld, C. L., Sikaroodi, M., Lamb, E., Shoemaker, S., & Gillevet, P. M. (2015). High intensity sweetener consumption and gut microbiome content and predicted gene function in a cross-sectional study of adults in the United States. Annals of Epidemiology, 25(10), 736–742

Palmnas, M. S. A., Cowan, T. A., Bomhof, M. R., Su, J., Reimer, R. A., Vogel, H. J., et al. (2014). Low-dose aspartame consumption differentially affects gut microbiota-host metabolic interactions in the diet-induced obese rat. PloS One, 9(10), e109841.

Suez, J., Korem, T., Zeevi, D., Zilberman-Schapira, G., Thaiss, C. A., Maza, O., et al. (2014). Artificial sweeteners induce glucose intolerance by altering the gut microbiota. Nature, 514(7521), 181–186

Uebanso, T., Ohnishi, A., Kitayama, R., Yoshimoto, A., Nakahashi, M., Shimohata, T., et al. (2017). Effects of low-dose non-caloric sweetener consumption on gut microbiota in mice. Nutrients, 9(6)

Irwin, S. V., Fisher, P., Graham, E., Malek, A., & Robidoux, A. (2017). Sulfites inhibit the growth of four species of beneficial gut bacteria at concentrations regarded as safe for food. PloS One, 12(10), e0186629.

Hrncirova, L., Hudcovic, T., Sukova, E., Machova, V., Trckova, E., Krejsek, J., et al. (2019). Human gut microbes are susceptible to antimicrobial food additives in vitro. Folia Microbiologica, 64(4), 497–508.

Hrncirova, L., Machova, V., Trckova, E., Krejsek, J., & Hrncir, T. (2019). Food preservatives induce Proteobacteria dysbiosis in human-microbiota associated Nod2-deficient mice. Microorganisms, 7(10),

Pinget, G., Tan, J., Janac, B., Kaakoush, N. O., Angelatos, A. S., O'Sullivan, J., et al. (2019). Impact of the food additive titanium dioxide (E171) on gut microbiota-host interaction. Frontiers in Nutrition, 6.

Waller, T., Chen, C., & Walker, S. L. (2017). Food and industrial grade titanium dioxide impacts gut microbiota. Environmental Engineering Science, 34(8), 537–550.

EnglishGermanPolish