Panel ENCEFALITIS

Panel Encephalitis to rozszerzony panel serologiczny, który służy do:

• diagnostyki zakaźnych przyczyn zapalenia mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych i układu nerwowego
• identyfikacji przebytych, aktywnych lub reaktywowanych infekcji
• diagnostyki neuroinfekcji o nietypowym przebiegu
• różnicowania infekcji z chorobami autoimmunologicznymi i psychiatrycznymi

Badanie polega na oznaczaniu przeciwciał (IgG, IgM, IgA) oraz awidności IgG, co pozwala ocenić czas i aktywność zakażenia.

Badanie patogeny

A. Patogeny bakteryjne (częste przyczyny neuroinfekcji i zespołów poinfekcyjnych)

Mycoplasma / Chlamydia

• Mycoplasma pneumoniae - IgG, IgM, IgA
• Chlamydia pneumoniae - IgG, IgM, IgA
• Chlamydia trachomatis - IgG, IgM, IgA

➡ mogą powodować: encefalopatię, zapalenie mózgu, objawy psychiatryczne, padaczkę poinfekcyjną

Krętki i bakterie układowe

• Kiła - TPHA, FTA-ABS (testy weryfikujące)
• Borrelia - IgG, IgM (Microblot Array)
• Anaplasma
• Brucella abortus - IgG

➡ mogą prowadzić do neuroboreliozy, neurosyfilisu, przewlekłych zespołów neurologicznych

Bakterie jelitowe i poinfekcyjne

• Campylobacter jejuni - IgG, IgA
• Yersinia enterocolitica - IgG, IgA, IgM

➡ związane z: zespołem Guillaina-Barrégo, zapaleniem mózgu, zapaleniami naczyń OUN

Paciorkowce

• ASO
• Antystreptolizyna B (anti-DNase B)

➡ wskazują na przebyte zakażenie paciorkowcowe (PANDAS, objawy neuropsychiatryczne)

B. Patogeny wirusowe (najczęstsza przyczyna encephalitis)

Herpeswirusy

• EBV - IgG + awidność, IgM
• HHV-6 - IgG, IgA, IgM
• HSV-1 i HSV-2 - IgG, IgA, IgM
• CMV - IgG, IgM

➡ bardzo częsta przyczyna:

• zapalenia mózgu
• padaczki
• zaburzeń świadomości
• zespołów neuropsychiatrycznych

Enterowirusy

• Coxsackie A7, B1 - IgG, IgA, IgM

Wirusy oddechowe

• RSV - IgG, IgA, IgM

Inne

• SARS-CoV-2 (COVID-19) - IgG, IgM, IgA (metoda RBD)

➡ możliwe powikłania neurologiczne: „brain fog”, encefalopatia, drgawki

C. Pasożyty (częste, niedodiagnozowane przyczyny objawów neurologicznych)

• Toxoplasma gondii - IgG (z awidnością), IgM
• Toxocara canis - IgG
• Giardia lamblia - IgG, IgA, IgM
• Babesia microti i divergens - IgG

➡ mogą powodować:

• przewlekłe bóle głowy
• zaburzenia poznawcze

D. Grzyby

• Aspergillus - IgG, IgM

➡ szczególnie istotne u osób z obniżoną odpornością

Badanie jest szczególnie zalecane dla osób:

• z objawami neurologicznymi o niejasnej przyczynie
• po przebytej infekcji z pogorszeniem stanu neurologicznego
• z nawracającymi objawami neuropsychiatrycznymi
• z podejrzeniem neuroinfekcji przewlekłej
• z nieprawidłowym EEG lub MRI bez jednoznacznej przyczyny

Objawy, przy których warto wykonać badanie

🧠 Neurologiczne

• bóle i zawroty głowy
• drgawki, padaczka
• zaburzenia pamięci i koncentracji
• zaburzenia mowy, widzenia
• parestezje, drętwienia
• zaburzenia równowagi

🧠 Psychiatryczne / neuropsychiatryczne

• nagłe zmiany osobowości
• depresja, lęki, psychozy
• stany splątania
• bezsenność
• objawy PANDAS / PANS

🌡 Ogólne

• przewlekłe zmęczenie
• stany podgorączkowe
• bóle mięśni i stawów
• objawy po COVID-19

6. Podsumowanie

Panel Encephalitis to jedno z najszerszych badań serologicznych w diagnostyce neuroinfekcji, umożliwiające:

• identyfikację zakażeń wirusowych, bakteryjnych, pasożytniczych i grzybiczych
• ocenę aktywności zakażenia
• wsparcie decyzji terapeutycznych (antybiotykoterapia, leczenie przeciwwirusowe, przeciwpasożytnicze)

Do badania niezbędne jest pobranie krwi i odwirowanie jej na surowicę w dowolnym laboratorium. Następnie próbkę należy wysłać w terminach wskazanych na instrukcji. Do badania niezbędny jest specjalny zestaw, który - wraz z instrukcją i skierowaniem - jest wysyłany kurierem. Czas oczekiwania na wyniki to ok. 3-4 tygodnie.