Jelita / SIBO

Alergie i nietolerancje pokarmowe

Alergia, nietolerancja i inne niepożądane reakcje na pokarmy to różne mechanizmy - dlatego wymagają różnej diagnostyki i innego postępowania.

Najczęstsze objawy

Sygnały, które warto zaobserwować

  • Wysypki, pokrzywka, świąd skóry
  • Wzdęcia i bóle brzucha po posiłkach
  • Katar, zatkany nos, kaszel pojawiające się po określonych pokarmach
  • Bóle głowy lub migreny związane z jedzeniem
  • Zmęczenie i senność po posiłku
  • Coraz dłuższa lista źle tolerowanych produktów
Jak diagnozuję

Podejście do leczenia

Trzy różne mechanizmy

Alergia pokarmowa jest reakcją układu odpornościowego, najczęściej IgE-zależną. Objawy mogą wystąpić szybko po kontakcie z alergenem i obejmować m.in. pokrzywkę, obrzęk, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego lub układu oddechowego. W niektórych przypadkach reakcja może być ciężka.

Nietolerancja pokarmowa nie jest alergią. Może wynikać m.in. z niedoboru enzymu, zaburzeń trawienia lub wchłaniania albo reakcji na określone składniki pokarmu.

Inne niepożądane reakcje na pokarmy mogą mieć bardziej złożony charakter i przebiegać z objawami opóźnionymi. W ich ocenie znaczenie ma nie tylko wynik badania laboratoryjnego, ale również wywiad, objawy, sposób żywienia i reakcja organizmu na celowaną modyfikację diety.

Nazywanie wszystkiego „alergią” prowadzi do niepotrzebnych eliminacji i zubożenia diety.

Dlaczego sama eliminacja nie wystarcza

Jeżeli lista źle tolerowanych produktów stale się wydłuża, szukam przyczyny zamiast bez końca rozszerzać dietę eliminacyjną.

Eliminacja może być potrzebnym narzędziem diagnostycznym i terapeutycznym, ale powinna być celowana i - jeśli charakter problemu na to pozwala - czasowa.

Celem nie jest stworzenie coraz krótszej listy produktów „dozwolonych”. Chcę ustalić mechanizm objawów, ocenić funkcjonowanie przewodu pokarmowego i - kiedy jest to możliwe - doprowadzić do ponownego rozszerzenia diety.

Diagnostyka

Badania, które rekomenduję

01

Panel 30 alergenów metodą Polycheck - IgE

Panel diagnostyki alergii IgE-zależnej. Może być dobrym rozwiązaniem, gdy potrzebna jest podstawowa diagnostyka alergologiczna i nie ma wskazań do wykonywania bardzo szerokiego profilu. Wynik zawsze interpretuję w odniesieniu do objawów i wywiadu - samo wykrycie swoistych IgE nie przesądza jeszcze o klinicznie istotnej alergii.

02

FoodPrint 220+ - IgG

Badanie oznacza swoiste przeciwciała IgG przeciwko szerokiemu panelowi produktów spożywczych. Nie jest badaniem służącym do rozpoznawania alergii pokarmowej, a dodatni wynik IgG sam w sobie nie oznacza konieczności wyeliminowania danego produktu. W swojej praktyce traktuję wynik jako informację uzupełniającą - interpretuję go zawsze razem z objawami, wywiadem, sposobem żywienia oraz odpowiedzią pacjenta na celowaną modyfikację diety. Nie zalecam szerokich, długotrwałych eliminacji wyłącznie na podstawie wyniku IgG.

03

Panel alergiczny ALEX - IgE

Szeroka diagnostyka alergii IgE-zależnej z wykorzystaniem komponentów alergenowych. Pozwala dokładniej określić profil uczulenia i pomaga w różnicowaniu rzeczywistej alergii od reakcji krzyżowych. Badanie dobieram wtedy, gdy wywiad i objawy wskazują na potrzebę bardziej pogłębionej diagnostyki alergologicznej.

04

Histamina i DAO

U części pacjentów objawy mogą być związane z zaburzeniami metabolizmu histaminy. Oznaczenie DAO może stanowić element szerszej diagnostyki, ale pojedynczy wynik nie rozstrzyga o rozpoznaniu „nietolerancji histaminy”. Zawsze wymaga zestawienia z objawami, dietą, przyjmowanymi lekami i pozostałymi elementami wywiadu.

05

Zonulina - marker pomocniczy w ocenie bariery jelitowej

Zonulinę traktuję jako jeden z elementów szerszej oceny, a nie jako samodzielny test rozpoznający „nieszczelne jelito”. Jeżeli objawy wskazują na współistniejące zaburzenia przewodu pokarmowego, wynik interpretuję w kontekście obrazu klinicznego oraz pozostałej diagnostyki.

06

Panel celiakii

Celiakia może dawać nie tylko typowe objawy jelitowe. Może również przebiegać z niedoborami, anemią, przewlekłym zmęczeniem czy objawami pozajelitowymi. W diagnostyce serologicznej bardzo ważne jest, aby pacjent spożywał gluten. Jeżeli gluten został wcześniej wyeliminowany, sposób dalszej diagnostyki trzeba zaplanować indywidualnie.

Nie każda reakcja na pokarm jest alergią. Nie każdy dodatni wynik oznacza konieczność eliminacji. Najpierw ustalam mechanizm i możliwą przyczynę objawów - dopiero potem decyduję, co rzeczywiście warto zmienić w diecie.

Plan leczenia

Leczenie w fazach

Różnicowanie
Najpierw ustalam, z jakim mechanizmem mamy do czynienia: alergią IgE-zależną, nietolerancją, celiakią czy innym rodzajem niepożądanej reakcji na pokarm.
Eliminacja celowana
Wyłączamy tylko te produkty, dla których istnieje uzasadnienie wynikające z objawów, wywiadu i diagnostyki. Jeżeli charakter problemu na to pozwala, eliminacja ma określony czas i konkretny cel.
Praca nad jelitami i barierą jelitową
Jeżeli obraz kliniczny wskazuje na współistniejące zaburzenia przewodu pokarmowego, szukam ich przyczyny i odpowiednio dobieram postępowanie. Nie chodzi o to, aby przez całe życie unikać kolejnych produktów, lecz o stworzenie warunków, w których przewód pokarmowy może ponownie lepiej je tolerować - oczywiście tam, gdzie mechanizm choroby pozwala na ich bezpieczne wprowadzenie.
Rozszerzanie diety
Celem jest możliwie szeroka i różnorodna dieta. Jeżeli nie ma przeciwwskazań medycznych, produkty wprowadzamy stopniowo, obserwując tolerancję i reakcję organizmu.
Twoja sytuacja jest unikalna

Pomożemy Ci znaleźć przyczynę

Wypełnij krótki formularz - zarekomendujemy badania pod Twoje objawy. Bezpłatnie.

Dobierz badania
Mówili o mnie

Forbes · TVN · Wirtualna Polska · Polskie Radio · TOK FM · Radio ZET